Türkiye sermaye piyasalarında son yılların en dikkat çekici fon operasyonlarından biri yaşanıyor.
Sermaye Piyasası Kurulu’nun 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla 7 portföy yönetim şirketine ait 131 yatırım fonunun tasfiye edilmesine karar verildi. SPK’nın Merkezi Kayıt Kuruluşu verilerine dayanarak yaptığı açıklamaya göre bu fonlarda 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyor. (1) https://spk.gov.tr
Videoda Kullanılan Kaynaklar, Belgeler ve Görseller
Tasfiye kapsamındaki fonların kurucuları şöyle:
A1 Capital Portföy, Atlas Portföy, Bulls Portföy, Hedef Portföy, Pardus Portföy, Pusula Portföy ve Tera Portföy. SPK, Tera Portföy fonlarının tasfiye sürecinde Türkiye İş Bankası’nı; diğer altı portföy şirketinin fonlarında ise Ziraat Bankası’nı yetkilendirdi. (2)
Ancak tartışmanın asıl önemli bölümü yalnızca kaç fonun tasfiye edildiği değil.
Bu noktaya nasıl gelindiği.
SPK Sorunu Ne Zaman Fark Etti?
SPK’nın 18 Eylül 2026 tarihinde yayımladığı açıklama burada önemli bir kronoloji ortaya koyuyor.
Kurul, 2025 yılının son çeyreğinde özellikle bazı serbest yatırım fonları ve para piyasası fonlarının, fiili dolaşımı düşük hisselerde şirketlerin temel finansal büyüklükleriyle açıklanamayacak fiyat hareketlerine neden olduğunun gözlemlendiğini açıkladı. (3)
Konu 2 Aralık 2025 tarihinde, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığındaki Finansal İstikrar Komitesi toplantısında gündeme geldi.
Bir gün sonra, 3 Aralık 2025’te SPK bünyesinde çalışma grubu oluşturuldu. Ardından nitelikli yatırımcı kriterlerinden TEFAS sistemine ve fonların değerleme yöntemlerine kadar çeşitli düzenlemeler üzerinde çalışıldı.
Süreç içinde;
18 Aralık 2025: Nitelikli yatırımcı için aranan finansal varlık tutarı 1 milyon TL’den 10 milyon TL’ye çıkarıldı.
17 Haziran 2026: Yeni TEFAS uygulama esasları onaylandı.
20 Temmuz 2026: Yeni TEFAS düzenlemeleri uygulanmaya başladı.
23 Temmuz 2026: Bazı fon varlıklarının değerleme yöntemleri değiştirildi.
28 Ağustos 2026: Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber güncellendi.
17 Eylül 2026: 131 fon için tasfiye süreci başlatıldı.
Dolayısıyla SPK’nın hiçbir işlem yapmadığını söylemek doğru değil.
Ancak kamuoyunda cevap bekleyen başka bir soru bulunuyor:
Sorun 2025’in son çeyreğinde fark edilmişse, sistem bu noktaya gelene kadar geçen süreçte denetim mekanizmaları yeterli miydi?
Tasfiye Edilen Fonlardaki Para Ne Olacak?
Tasfiye kararı, fonlardaki bütün paranın kaybolduğu anlamına gelmiyor.
SPK’nın belirlediği sisteme göre fon portföylerindeki varlıklar, piyasa derinliği ve likidite koşulları gözetilerek nakde dönüştürülecek. Elde edilen nakit yatırımcılara sahip oldukları fon payı oranında ödenecek. (4)
İlk düzenlemede tasfiye için azami üç aylık süre öngörülmüştü. SPK 21 Eylül’de bu süreyi altı aya çıkardı. Kurul bunun tasfiyenin mutlaka altı ay süreceği anlamına gelmediğini; piyasa koşullarının uygun olması halinde işlemlerin daha erken tamamlanabileceğini açıkladı.
Yani yatırımcı açısından bundan sonraki kritik değişkenlerden biri, fonların ellerindeki varlıkların hangi fiyatlardan ve ne kadar sürede nakde çevrilebileceği.
Dünyada Benzeri Yaşandı mı?
Türkiye’deki olay henüz soruşturma ve tasfiye sürecinde olduğu için başka vakalarla birebir aynı kabul edilemez.
Ancak finans tarihinde benzer risklerin çok ağır sonuçlandığı örnekler bulunuyor.
Archegos: Patron 18 Yıl Hapis Cezası Aldı
ABD’de faaliyet gösteren Archegos Capital Management, yüksek yoğunluklu hisse pozisyonları ve banka swapları üzerinden çok büyük bir piyasa riski oluşturdu.
ABD Adalet Bakanlığına göre Bill Hwang ve çalışma arkadaşları bankalara Archegos’un gerçek pozisyonları hakkında yanıltıcı bilgiler verirken bazı hisselerin fiyatlarını manipülatif işlemlerle yükseltti.
Archegos’un portföyü yaklaşık 1,5 milyar dolardan 35–36 milyar dolar seviyesine çıktı. Sistem Mart 2021’de çöktüğünde bankalar ve diğer piyasa katılımcıları milyarlarca dolar zarar etti. (5)
Sonrası ise oldukça ağır oldu.
Archegos’un kurucusu Bill Hwang 18 yıl hapis cezasına ve 9 milyar doların üzerinde tazminata mahkûm edildi.
CFO Patrick Halligan da 8 yıl hapis cezası aldı.
Archegos dosyasında kamu görevlilerinin şemaya dahil olduğuna ilişkin bir mahkûmiyet ortaya çıkmadı.
Fakat finansal sistemin bu kadar büyük bir pozisyonun oluşmasına nasıl izin verdiği uzun süre tartışıldı.
1MDB: Dosya Devletin Zirvesine Kadar Ulaştı
Malezya’daki 1Malaysia Development Berhad — 1MDB skandalı ise farklı bir örnek.
Çünkü 1MDB özel bir yatırım şirketi değil, Malezya hükümeti tarafından ekonomik kalkınmayı desteklemek amacıyla kurulmuş bir devlet fonuydu.
ABD Adalet Bakanlığına göre 2009–2015 yılları arasında 1MDB’ye ait 4,5 milyar dolardan fazla para, fonun üst düzey yöneticileri ve bağlantılı kişiler tarafından usulsüz biçimde çıkarıldı ve küresel finans sistemi üzerinden aklandı. (6)
Soruşturma yalnızca fon yöneticilerinde kalmadı.
Dönemin Malezya Başbakanı Najib Razak, 1MDB bağlantılı SRC International dosyasında yedi ayrı suçtan mahkûm edildi. Malezya Federal Mahkemesi mahkûmiyet kararını onadı. Kehakiman
Bu nedenle 1MDB, finansal bir skandalın soruşturmasının devletin en üst siyasi makamlarına kadar ulaşabildiği en çarpıcı örneklerden biri oldu.
Türkiye’de Asıl Soru Şimdi Başlıyor
Türkiye’de bugün kesin olarak bildiğimiz şey şu:
131 fon tasfiye sürecinde.
455 bin 758 yatırımcı bu fonlarda pay sahibi.
SPK’nın kendi açıklamasına göre sorunların ilk işaretleri 2025’in son çeyreğinde gözlemlendi.
Konu Aralık 2025’te Finansal İstikrar Komitesi’ne taşındı.
Çeşitli düzenlemeler yapıldı ve sonunda Eylül 2026’da tasfiye kararları geldi.
Bundan sonrası ise henüz belli değil.
Soruşturma yalnızca fonları yöneten kişi ve şirketlerle mi sınırlı kalacak?
Yoksa bu yapıların büyüdüğü dönemde kamunun denetim sorumluluğunu taşıyan makamların uygulamalarının da incelenmesi gündeme gelecek mi?
Archegos’ta şirketin patronu ve CFO’su hapis cezası aldı.
1MDB’de süreç devlet fonunun yöneticilerinden eski başbakana kadar uzandı.
Türkiye’de ise sürecin nereye uzanacağını henüz bilmiyoruz.
Bu nedenle bugün hüküm vermek yerine, bundan sonra yayımlanacak SPK kararları, savcılık dosyaları ve mahkeme kayıtlarını takip etmek gerekiyor.
Belgeler
(1) SPK – Tasfiye Konusu Fonlardaki Yatırımcı Sayısına İlişkin Açıklama, 23 Eylül 2026
SPK belgesi
(2) SPK – 2026/61 sayılı Kurul Bülteni, 17 Eylül 2026
SPK 2026/61 Bülteni
(3) SPK – Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber Düzenleme Süreci Açıklaması, 18 Eylül 2026
SPK süreç açıklaması
(4) SPK – Tasfiye Süresine İlişkin Basın Duyurusu, 28 Eylül 2026
SPK tasfiye açıklaması
(5) ABD Adalet Bakanlığı – Archegos / Bill Hwang
DOJ Archegos kararı
(6) ABD Adalet Bakanlığı – 1MDB soruşturması
DOJ 1MDB dosyası
